Katalog dobrych praktyk w zakresie robót hydrotechnicznych

Katalog dobrych praktyk w zakresie robót hydrotechnicznych i prac utrzymaniowych wraz z ustaleniem zasad ich wdrażania zrealizowany został w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020, na zlecenie Ministerstwa Środowiska, kierującego wówczas działem gospodarki wodnej w Polsce.

Opracowanie Katalogu wynikało z potrzeby poprawy dotychczasowych standardów prowadzenia robót hydrotechnicznych i prac utrzymaniowych. Zasadniczym wnioskiem płynącym z tego dokumentu jest konieczność kluczowej zmiany sposobu myślenia w zarządzaniu wodami. Różne typy realizowanych już obecnie działań utrzymaniowych, dodatkowych i inwestycyjnych tworzą dobry zestaw narzędzi do właściwego zarządzania. Potrzebne jest bardziej kompleksowe i wielostronne podejście do planowania i stosowania tych działań – właściwy dobór narzędzi do konkretnych sytuacji; tak by rozwiązywać problemy w sposób optymalny, trwały i kompleksowy, chroniący nie tylko przed wylewami rzek, ale i przed suszą, spójny przy tym z osiągnięciem celów środowiskowych.

• Katalog dobrych praktyk (PDF, 1,87 MB)
• Macierze oddziaływań (PDF, 0,84 MB)
• Ocena stanu hydromorfologicznego cieków (PDF, 066 MB)
• Ocena opłacalności planowania przedsięwzięć (PDF, 0,66 MB)
• Wykaz dobrych praktyk dla wykonawców przedsięwzięć ( PDF, 0,30 MB)
• Elementy dobrych praktyk (PDF, 5,17 MB)
• Propozycje wdrażania zaleceń określonych w Katalogu dobrych praktyk (PDF, 0,41 MB)
• Zdjęcia i rysunki (PDF, 10,31 MB)
• Literatura (PDF, 0,24 MB)
• Streszczenie (PDF, 0,24 MB)

Pojęcie „dobre praktyki” należy rozumieć szeroko jako:

• prawidłowo przeprowadzony proces podejmowania decyzji, rozpoczynający się od identyfikacji źródła problemu i stwierdzenia czy dane przedsięwzięcie (robotę hydrotechniczną, pracę utrzymaniową) rzeczywiście należy wykonać;
• szczególny sposób zaplanowania i wykonania przedsięwzięcia, zapewniający w dłuższej perspektywie czasowej optymalizację zarówno efektu środowiskowego, dostarczanych korzyści społecznych i gospodarczych, jak i nakładów na utrzymanie;
• sposoby minimalizacji negatywnych oddziaływań środowiskowych, zarówno na etapie realizacji przedsięwzięcia, jak i na etapie przyszłego jego funkcjonowania;
• sposoby wykorzystania robót hydrotechnicznych i prac utrzymaniowych do przynajmniej częściowej renaturyzacji rzek.3 w celu poprawy ich stanu lub potencjału ekologicznego, z zastrzeżeniem ograniczeń wynikających z korzystania z silnie zmienionych części wód, w tym w szczególności z dróg wodnych.

Katalog ma pełnić rolę przewodnika dla inwestorów realizujących projekty w zakresie prac utrzymaniowych i robót hydrotechnicznych, a także stanowić źródło wiedzy i narzędzie do promowania dobrych praktyk w zakresie zrównoważonego oraz oszczędnego gospodarowania zasobami środowiska.

Jako narzędzie do promowania dobrych praktyk Katalog pełni również funkcje dydaktyczne, jako źródło wiedzy dla środowisk uczelnianych i kształcenia młodych inżynierów w tym zakresie.

Dobre praktyki opierają się o 4 kroki decyzyjne, tj.:

1. analizę i diagnozę problemu oraz rozważenie możliwych rozwiązań;
2. odniesienie się do ograniczeń prawnych i środowiskowych;
3. sprawdzenie opłacalności celowej interwencji;
4. wybór optymalnego rozwiązania.

W bieżącym zarządzaniu ciekami Katalog może być wykorzystany jako pomoc w wyborze właściwego dla danego cieku pakietu działań utrzymaniowych, dodatkowych i inwestycyjnych – stosownie do hierarchii celów, jakie dany ciek ma realizować. Opracowanie pomoże także w analizowaniu zasadności, dopuszczalności i opłacalności przedsięwzięć podejmowanych w wodach, a także w wyborze optymalnej skali prac, form, terminów, technologii i zakresu ich wykonania, z uwzględnieniem m. in. analizy sposobu zagospodarowania terenów przylegających do cieku, występowania i statusu form ochrony przyrody i JCWP oraz możliwości zastosowania rozwiązań alternatywnych. Może być także pomocą do formułowania warunków wykonania prac.

Projekt finansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności oraz budżetu państwa w ramach pomocy technicznej Programu Infrastruktura i Środowisko